Home › Spiegel › Trauma en mij

Trauma en mij

Soms is dysforie wat het lijkt: een diep verkeerd gevoel over het eigen lichaam. Soms is het iets anders: een lichaam dat een herinnering draagt. Voor mij bleek er onder de dysforie een trauma te zitten dat ik twaalf jaar lang had genegeerd.

Wat het onderzoek zegt

De relatie tussen trauma — vooral seksueel misbruik in de kindertijd — en latere lichaamsdissociatie is breed gedocumenteerd. Een review in Journal of Trauma & Dissociation (Giordano et al., 2017) vond dat een opmerkelijk deel van patiënten met genderdysforie een geschiedenis van trauma rapporteert. Studies in klinieken (Bechard et al., 2017; Anzani et al., 2018) vonden verhoogde prevalentie van seksueel misbruik bij trans-identificerende adolescenten, hoewel de causale richting onduidelijk is. Stephen Levine waarschuwt dat dissociatie van het eigen geslachtelijk lichaam een vorm van traumarespons kan zijn, en dat hormonen die respons kunnen bedienen zonder te helen. Lees Anzani et al. via pubmed.ncbi.nlm.nih.gov.

Wat het voor mij betekent

Toen ik elf was, gebeurde er iets met mij dat ik pas op mijn twintigste hardop kon zeggen. Vanaf dat moment vond ik mijn lichaam onveilig. Vrouwelijk-worden voelde als nog meer onveiligheid — meer zichtbaarheid, meer geslachtelijkheid, meer ogen op mij. Een mannelijk lichaam leek een schuilplek. Achteraf zie ik: ik wilde niet "geen meisje zijn", ik wilde niet zichtbaar zijn voor mannen.

Dat is een ongemakkelijke gedachte, want het reduceert mijn dysforie tot symptoom. Maar het beschermde mij ook. Want pas toen ik dat trauma onder ogen kon zien, kon ik mijn lichaam langzaam weer claimen. Mastectomie zou het schuiladres opgeknapt hebben. Niet de wond.

Wat ik nu doe met deze kennis

Ik werk in traumatherapie. EMDR, somatische experiencing, langzaam contact maken met het lichaam. Mijn dysforie is niet weg, maar zachter. Het is geen schreeuw meer, hoogstens een geluid. Ik schreef erover in de brief aan mijn therapeut, en in in de spreekkamer.