— EDITIE MEI 2026 —

mijngender.nl

brieven & dagboekfragmenten

HomeSpiegelSBU Zweden en mij

SBU Zweden en mij

Voor de Cass Review er was, was er Zweden. Het Statens beredning för medicinsk och social utvärdering (SBU) deed in 2019 een systematische review, en in 2021 kwam Karolinska met een nieuwe richtlijn. Ik las het op een doordeweekse avond — en het veranderde mijn aannames.

Wat het onderzoek zegt

SBU concludeerde in 2019 dat het wetenschappelijk bewijs voor hormonale behandeling bij genderdysforie bij jongeren "onvoldoende" was. In 2021 vertaalde het Karolinska-ziekenhuis dat naar beleid: puberteitsremmers en cross-sex hormonen onder de 18 alleen nog binnen onderzoekssetting. In 2022 volgde Socialstyrelsen (de Zweedse gezondheidsraad) met aangescherpte landelijke richtlijnen. De redenering: de risico's van onomkeerbare effecten wegen niet op tegen onzekere baten, zeker bij de nieuwe groep adolescente meisjes zonder kinderlijke geschiedenis van dysforie. Lees de update via socialstyrelsen.se.

Wat het voor mij betekent

Zweden was voor mij een schok omdat het niet uit een conservatieve hoek kwam. Het was een land waar ik altijd dacht: daar is alles geregeld voor mensen zoals ik. En juist daar zeiden artsen, na het zien van hun eigen cijfers: wacht. Niet "nooit", maar "wacht, en doe het binnen onderzoek." Dat verschoof iets in mijn hoofd. Voorzichtigheid was opeens geen vijandigheid meer.

Ik herkende mezelf ook in de groep die Karolinska beschreef: een meisje dat zich pas in de puberteit niet thuisvoelde in haar lichaam, met angst en zelfbeeldproblemen daaronder. Geen leven lang dysforie. Een fase, misschien. Of misschien iets blijvends — maar dan met de tijd om dat te weten.

Wat ik nu doe met deze kennis

Ik blijf vragen stellen aan iedereen die zegt "het bewijs is duidelijk." Want in Zweden, na decennia ervaring, vond men het niet duidelijk. Ik kies voor de tijd die de Zweden hun jongeren nu gunnen. Ik schreef erover in de brief aan de kliniek. En ik denk vaak terug aan wat ik schreef in op de wachtlijst: die wachttijd, die toen voelde als straf, was misschien mijn redding.

Bronnen

  1. SBU (2019). Gender dysphoria in children and adolescents: an inventory of the literature. Statens beredning för medicinsk och social utvärdering.
  2. Karolinska Universitetssjukhuset (2021). Policy change regarding hormonal treatment of minors with gender dysphoria at Tema Barn.
  3. Socialstyrelsen (2022). Care of children and adolescents with gender dysphoria — updated recommendations. socialstyrelsen.se

Zie ook

"Wat ik over mijn gender schreef, schreef ik om er door te komen — niet om er een vlag van te maken."

— de redactie, mei 2026

© 2026 mijngender.nl