— EDITIE MEI 2026 —

mijngender.nl

brieven & dagboekfragmenten

HomeSpiegel › Stem en mij

Stem en mij

Mijn stem zit het dichtst bij wie ik ben. Ik hoor mezelf de hele dag praten, lachen, zingen. Negen maanden testosteron veranderden haar voor altijd. Niemand had me uitgelegd dat dit het hardste deel zou worden om mee te leven.

Wat het onderzoek zegt

Testosteron veroorzaakt verlenging en verdikking van de stembanden, met blijvende verlaging van de fundamentele frequentie. Studies (Nygren et al., 2016; Deuster et al., 2016) laten zien dat de stemverandering binnen 3-6 maanden begint en grotendeels niet ongedaan te maken is, ook niet na stoppen met testosteron. Bij vrouwen die T stopten bleef de stem op de mannelijke frequentie. Stemtherapie kan beperkt helpen met resonantie, maar de fundamentele toonhoogte blijft. Voor zangers betekent dit verlies van het oorspronkelijke bereik — vaak compleet. Voor sprekers betekent dit blijvende dysfunctie als er stemschade ontstaat tijdens de overgang. Lees Nygren et al. via pubmed.ncbi.nlm.nih.gov.

Wat het voor mij betekent

Mijn vader herkende mij niet aan de telefoon. Drie maanden T en hij vroeg of hij met een verkeerde verbonden was. Ik lachte het weg, maar 's avonds huilde ik. Wat ik mijn vader had aangedaan, had ik mezelf ook aangedaan. Toen ik stopte, hoopte ik nog dat iets terug zou komen. Dat gebeurt niet. Mijn stem is wat ze nu is.

Ik zong vroeger sopraan in een koor. Dat is voorgoed weg. Niet "ik moet weer oefenen" — weg. Er zijn dagen dat ik mijn oude stem mis op een manier die ik niet kan uitleggen aan iemand die het niet kwijt is. Dit is niet te repareren met therapie. Dit is verlies.

Wat ik nu doe met deze kennis

Ik werk met een stemcoach aan resonantie en frasering. Niet om het terug te krijgen, maar om vrede te maken met wat er nu is. Mijn ervaring met dit verlies staat in de laatste prik en in de brief aan mijn moeder, die mij aan de telefoon niet meer herkende.

Bronnen

  1. Nygren, U. et al. (2016). Effects on voice fundamental frequency and satisfaction with voice in trans men during testosterone treatment. Journal of Voice, 30(6), 766.e23-766.e34. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Deuster, D. et al. (2016). Voice deepening under testosterone treatment in female-to-male gender dysphoric individuals. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology, 273, 959-965.
  3. Hancock, A. & Helenius, L. (2012). Effects of voice therapy on relative fundamental frequency in transgender persons. Journal of Voice, 26(2).

Zie ook

"Wat ik over mijn gender schreef, schreef ik om er door te komen — niet om er een vlag van te maken."

— de redactie, mei 2026

© 2026 mijngender.nl