Home › Spiegel › Dutch Protocol en mij

Dutch Protocol en mij

Het Nederlandse protocol — Cohen-Kettenis en Delemarre-van de Waal, jaren negentig — werd wereldwijd het model voor jeugdgenderzorg. Maar de criteria waar het origineel mee werkte, gelden nergens meer. Het Nederland van nu behandelt een groep die het Nederland van toen had geweigerd.

Wat het onderzoek zegt

Het oorspronkelijke Dutch Protocol (gepubliceerd 2006, de Vries et al.) selecteerde streng: dysforie sinds vroege kindertijd, stabiel door de jaren heen, geen ernstige comorbiditeit, ondersteunende ouders, en uitgebreide psychologische evaluatie. Puberteitsremmers vanaf Tanner-stadium 2 of 3, hormonen vanaf 16, chirurgie vanaf 18. Het protocol publiceerde positieve uitkomsten in 2014 (de Vries et al., Pediatrics) — gebaseerd op 55 zorgvuldig geselecteerde jongeren. Replicatie-pogingen (Carmichael et al., 2021 in Engeland) vonden geen verbetering in psychisch welzijn. Critici (Biggs, 2023; Levine, 2022) wijzen erop dat de huidige praktijk wereldwijd het predikaat "Dutch Protocol" gebruikt voor groepen die het origineel uitsloot: laat-ontstaan, comorbide, vrouwelijk-geboren. Lees Biggs' kritiek via tandfonline.com.

Wat het voor mij betekent

Ik werd in 2019 verwezen, behandeld onder het label "Dutch Protocol". Maar ik voldeed aan geen van de oorspronkelijke criteria: mijn dysforie was laat ontstaan, ik had een eetstoornis, en ik was vrouwelijk geboren. De Nederlandse kliniek van Cohen-Kettenis zou mij in 1995 niet hebben behandeld. De Nederlandse kliniek van 2019 deed het wel. Dezelfde naam, een totaal andere praktijk.

Dat is een vorm van valsspelen met geschiedenis. De bewijsvoering uit 2014 wordt geleend voor patiënten waarvoor die bewijsvoering niet geldt. Dat is voor mij niet "transfoob" om op te merken — dat is gewoon kloppen wat klopt.

Wat ik nu doe met deze kennis

Ik vraag in elke afspraak: hoor ik bij de groep waarvoor dit bewijs is verzameld? Meestal is het antwoord nee. Dan vraag ik: wat is dan de basis? Mijn ervaring met de kliniek staat in de brief aan de kliniek, en in in de spreekkamer.