Home › Verhalen › De kerstavond

De kerstavond

24 december — woonkamer van mijn tante, achttien personen rondom de tafel

Ik wist al twee weken dat ik zou gaan. Ik wist twee weken dat het ongemakkelijk zou worden. Wat ik niet wist was dat het ongemak iets bevatten zou wat ik later "compassie" zou noemen.

De binnenkomst

Mijn tante deed open. Ze sloeg een seconde op de pauzeknop. Ze deed haar mond open, sloot hem, en zei toen: "Welkom, lieverd." Geen naam. Pauze. Lieverd. Dat is een familie die niet meer weet hoe je heet maar wel zeker weet dat je welkom bent. Dat is, achteraf, een van de meest tedere dingen die ik die avond meemaakte. Het ongemak was niet hun probleem geweest. Het was hun zorg om mij geweest.

Aan tafel

Achttien stoelen. Ik zat tussen mijn tante en een nichtje van zeven. Het nichtje vroeg luid, midden in een stilte: "Bent u nou de jongen of het meisje?" Iedereen verstijfde. Ik niet. Ik keek haar aan en zei: "Ik weet het zelf ook niet zo zeker." Ze knikte tevreden, alsof ze net een puzzelstukje had aangenomen. Ze zei: "Oké. Wilt u jus?" Daarmee was het opgelost. Een kind van zeven heeft minder moeite met onduidelijkheid dan een tafel vol volwassenen.

Het pakje

Bij de uitwisseling kreeg ik een trui van mijn oma. Drie maten te groot, in een kleur die niemand zou kiezen. Maar ze had het pakje versierd met een lintje en ze gaf het me met twee handen, alsof ze het waardevoller maakte dan het was. Ze zei: "Ik wist niet meer wat je zou willen." Niemand had me ooit een mooier ding gegeven dan die zin met die te grote trui. Ik weet ook niet meer wat ik wil. We hadden iets gemeen waar we niet over hoefden te praten.

De terugweg

In de auto naar huis dacht ik: ik heb een gezin dat niet alle antwoorden heeft, en dat is precies wat ik nodig heb. Een gezin met antwoorden zou me verplicht hebben om bij die antwoorden te passen. Dit gezin had alleen liefde — ongeoefende, onhandige, oprechte liefde. Familie-getuigenissen laten zien dat onhandige liefde een sterker beschermend effect heeft dan een gepolijste reactie.