Home › Brieven › Aan mijn grootouder

Aan mijn grootouder

Brief · 16 mei 2026

Lieve oma,

U was niet "een ander tijdperk"

Iedereen zei het toen ik bij u op bezoek kwam in mijn nieuwe spijkerbroek en mijn nieuwe naam: "Oma is een ander tijdperk, niet boos worden als ze het verkeerd zegt." U was niet een ander tijdperk. U was helderder dan iedereen die mij rond u heen wilde beschermen.

U pakte mijn hand, keek me aan, en zei: "Vroeger had mijn buurmeisje ook altijd kort haar en wilde ze geen jurk. Ze werd uiteindelijk verpleegster en trouwde met een vrouw. Was zij ook trans dan?" Iedereen schrok. Iedereen wilde u stilkrijgen. U stelde de vraag die niemand anders meer durfde te stellen.

Wat u zag dat wij niet meer zagen

U zag dat mannelijkheid en vrouwelijkheid in uw jeugd ook breed waren. Dat er jongens waren die naaiden. Dat er meisjes waren die met de jongens voetbalden. Dat die kinderen later soms gewoon volwassenen werden die de verwachtingen van hun seksrol niet vervulden, en het redden zonder hormonen of operaties. U zag dat het kind dat ik was misschien gewoon zo'n kind was. U bent niet ouderwets — wij zijn smal geworden.

Wat u tegen mij zei in de keuken

U had alleen koffie gezet en wat speculaas op een schoteltje gelegd. U zei: "Je moeder is bang. Je doet wat je moet doen. Maar weet je: ze hebben mij in '63 een kind ontnomen omdat ze zeiden dat ik niet de juiste moeder was. Soms vergissen ze zich. Soms ze ze het zelfs goed bedoelend." Dat was alles. Geen ideologie. Een geleefde waarschuwing.

De ervaring van een vrouw uit '63 die wist hoe medisch en sociaal beleid kan afdwalen — die had ik moeten meedragen toen ik de spreekkamer in liep.

Wat ik u nu wil zeggen

Dat ik vaker bij u op bezoek had moeten komen. Dat u tot uw negentigste mooier en wijzer was dan elke transtherapeut die ik betaalde. Dat ik uw foto bewaar in mijn portemonnee, en dat ik nog steeds koffie zet als ik twijfel.

Liefs uit uw keuken in mijn herinnering,

— Uw kleinkind